İmplant MR’a engel değildir: diş implantları genellikle titanyumdan yapılır, manyetik özellik taşımaz ve çoğu durumda MR çekilebilir. Ancak implantın bulunduğu bölgede görüntüde bozulma (artefakt) olabilir ve bazı protez bağlantıları MR öncesinde ayrıca değerlendirilmelidir. Bu nedenle MR’dan önce görevliye implantınızı söylemeniz yeterlidir; karar radyoloji ekibiyle birlikte verilir.
İmplant varsa MR çekilebilir mi?
Evet, çoğu diş implantı olan kişi MR çektirebilir. MR cihazı güçlü bir mıknatıs alanı kullanır; bu yüzden vücuttaki metal parçalar özellikle önemlidir. Titanyum implant vida ise mıknatısa çekilmez, bu da onu MR açısından düşük riskli yapar. Yine de “implantım var” bilgisinin MR öncesi formda yazılı olması gerekir; çünkü ağızdaki başka metal parçalar, örneğin protezin üst yapısı, farklı malzemeden olabilir.
MR implantta ısınma veya hareket yapar mı?
Titanyum implantlarda belirgin bir hareket ya da ısınma beklenmez. Dikkat edilmesi gereken durum, mıknatıs içeren bağlantılara sahip protezlerdir. Mıknatıslı tutucular MR alanında etkilenebilir veya görüntüyü ciddi biçimde bozabilir; bu tür bir parçanız varsa MR öncesinde çıkarılması gerekebilir. Hangi protezin hangi malzemeden yapıldığını bilmek için implantı yapan hekimden bilgi isteyebilirsiniz.
MR öncesi doktora ve görevliye ne söylenmeli?
MR çekiminden önce şu bilgileri vermeniz yeterlidir:
- Ağzınızda diş implantı olduğunu ve yaklaşık ne zaman yapıldığını
- Üzerinde sabit bir protez mi, hareketli bir protez mi bulunduğunu
- Varsa mıknatıslı ya da metal destekli bir parça kullandığınızı
- Başka bölgelerde de metal bir cerrahi malzeme olup olmadığını
- Kalp pili gibi cihazlarınız varsa bunları
Hareketli protezi çıkarmanız istenebilir. Çıkarılabilen parçaları hekim ya da görevli belirtir; kendi başınıza yorum yapmanıza gerek yoktur.
İmplant MR görüntü kalitesini etkiler mi?
Etkileyebilir, ama bu etki implantın çevresiyle sınırlı kalır. Metal parçalar, MR görüntüsünde kendi çevresinde karanlık ya da çarpık bir alan oluşturur; buna artefakt denir. Dişlerin ve çenenin hemen çevresi görüntülenecekse bu bozulma önemli olabilir. Beyin, boyun omurgası ya da diz gibi uzak bölgelerin MR’ında ise implantın etkisi çok sınırlıdır. Radyolog, isteğiniz olan bölgeye göre görüntüleme ayarını buna uyarlar. Metal parçanın büyüklüğü, konumu ve cihazın gücü artefaktın büyüklüğünü belirler; birden çok implant ve geniş protezlerde etki alanı daha geniş olabilir.
Protez türüne göre MR öncesi dikkat edilenler
İmplantın kendisi kadar üzerindeki yapı da önemlidir. Vidayla ya da simanla tutturulmuş sabit kronlarda sorun beklenmez. Hareketli implant üstü protezlerde ise tutucu parçaların malzemesine bakılır: metal çıtçıtlar ve klipsler genellikle manyetik değildir, mıknatıslı tutucular ise MR öncesinde çıkarılmalıdır. Protezin bir bölümü çıkarılabiliyorsa MR günü yanınızda taşıyacağınız bir kutu bulundurmanız işinizi kolaylaştırır.
Çene eklemi MR’ı çektirecek olanlar
Çene eklemi şikayeti nedeniyle MR istenmişse, implantın ve protezlerin yeri önemlidir. Eklem bölgesi implantlara uzak olduğu için görüntü çoğu kez yorumlanabilir kalır. Radyolog, yine de dişlerinizdeki metal yapıları bilmek ister; böylece görüntüde beliren olası bozulmayı hastalıkla karıştırmaz. MR istemi yapan hekime ağzınızdaki implantı ve protez türünü bildirmeniz bu açıdan faydalıdır.
Sık duyulan endişeler
İmplantın MR cihazına çekileceği ya da ağızda ısınıp yanık yapacağı korkusu yaygındır. Titanyum bu tür bir davranış göstermediği için bu endişeler çoğu zaman yersizdir. Ağızda hafif bir metalik tat ya da titreşim hissi olursa bunu görevliye iletmeniz yeterlidir; çekim her an durdurulabilir. Bir başka yaygın soru, MR’ın implantın kemikle kaynaşmasını bozup bozmayacağıdır. MR’ın kaynaşmış bir implantın tutunmasını etkilediğine dair bir bulgu beklenmez; yine de yeni yapılmış bir implantta MR gerekiyorsa hekimin bilgisi dahilinde planlama yapılır.
Panoramik röntgen, tomografi ve MR: hangisi ne için?
Üç görüntüleme yöntemi farklı soruları yanıtlar:
- Panoramik röntgen: Tüm çeneyi ve dişleri tek karede gösterir; genel durum, eksik dişler ve çürükler için ilk bakıştır.
- Dental tomografi (CBCT): Kemiğin yüksekliğini, kalınlığını ve sinir ya da sinüs ilişkisini üç boyutlu gösterir; implant planlamasının temel aracıdır.
- MR: Yumuşak dokuyu, örneğin çene ekleminin diski, sinirleri ve kitleleri ayrıntılı gösterir; kemik yapısını görmekte tomografi kadar güçlü değildir.
Hangisinin ne zaman gerektiğini panoramik röntgen ve dental tomografi yazımızda anlattık. İmplant planlaması için kullanılan muayene yöntemlerinin tamamı implant için muayene ve görüntüleme yöntemleri sayfasında özetleniyor.
İmplantın MR sonuçlarına etkisini nasıl azaltırız?
Görüntülenecek bölge ağıza yakınsa, radyolog metal artefaktını azaltan özel ayarlar kullanabilir. Ayrıca çekimden önce hareketli protezi ve çıkarılabilen parçaları takmamak, gereksiz bozulmayı önler. İstem yapan hekimin amaç ve bölgeyi net yazması da radyoloğun doğru protokolü seçmesini kolaylaştırır. Eski MR görüntüleriniz varsa yanınızda bulundurmak karşılaştırma açısından yardımcı olur.
İmplantlı kişide dental tomografi çekilebilir mi?
Evet, tomografi ve röntgen için implantın bir sakıncası yoktur. Bu yöntemler mıknatıs değil, X ışını kullanır; dolayısıyla titanyum implant bu çekimlere engel olmaz. Hatta implantlı kişilerde kontrol amacıyla periyodik röntgen çekilir. Metal parçalar tomografide de bir miktar parlama yapabilir, ama hekim bunu yorumlarken hesaba katar. Gebelikte ya da başka bir nedenle ışın alma konusunda çekinceniz varsa bunu hekiminize söylemeniz yeterlidir.
İmplant yapılırken ve sonrasında sigaranın etkisi
Görüntüleme konusuyla doğrudan ilgili olmasa da, implantın uzun vadeli başarısı için sigara önemli bir etkendir. Sigara kan dolaşımını ve yara iyileşmesini bozar, implant çevresinde diş eti ve kemik sorunlarının riskini artırır. Ağız sağlığı ve kontrol görüntülemeleri düzenli olsa bile sigara bu riski ortadan kaldırmaz. Konu hakkında ayrıntılı bilgi için sigara ve implant iyileşmesi yazısına göz atabilirsiniz.
İmplant planlamasında hangi görüntüleme yapılır?
MR yerine implant planlaması için asıl görüntüler panoramik röntgen ve dental tomografidir. Bu iki yöntem, kemik miktarını ve yapılarını gösterir; MR ise genellikle bu amaçla istenmez. Muayene ve planlama adımlarını implant öncesinde muayene ve planlama sayfasında bulabilirsiniz.
Ne zaman hekime başvurulmalı?
Ağızda ağrı, şişlik ya da implantta oynama gibi bir durum görüyorsanız, MR’dan bağımsız olarak önce implantı yapan hekime başvurun. MR planınız varsa ve implantınızın malzemesinden ya da protezinizin türünden emin değilseniz, çekimden önce implantı yapan hekime danışmak en doğrusudur. Ankara ve Çankaya’dan randevu isteyen kişiler için Dr. Dt. Burçin Öncül implant ve protez durumunuzu muayenede değerlendirir. Sorularınız için iletişim sayfasından randevu isteyebilirsiniz.
