Kısaca: sinüs lifting nedir sorusunun yanıtı şudur: üst çenenin arka bölgesinde implant için kemik yüksekliği yetersiz olduğunda, sinüs boşluğunun tabanını örten zarın nazikçe kaldırılıp altına kemik grefti yerleştirilmesiyle yapılan bir kemik artırma işlemidir. Amaç, implantın yerleşebileceği yeterli kemik hacmini oluşturmaktır. İşlem, kemik yüksekliğine göre açık (lateral pencere) veya kapalı (krestal) teknikle yapılabilir.
Üst azı dişlerini kaybeden kişilerin bir kısmına, implant planlaması sırasında sinüs lifting işlemi gerektiği söylenir. Bu ifade ilk duyulduğunda kaygı yaratabilir; ancak işlem, ağız cerrahisinde uzun yıllardır uygulanan ve iyi tanımlanmış bir yöntemdir. Bu yazıda işlemin ne olduğunu, neden gerektiğini ve sürecin genel olarak nasıl ilerlediğini açıklıyoruz.
Öne Çıkan Bilgiler
- Maksiller sinüs, üst çene kemiğinin içinde, burnun iki yanında bulunan hava dolu boşluktur ve üst arka dişlerin köklerine komşudur.
- Üst arka dişler kaybedildiğinde kemik zamanla erir ve sinüs boşluğu aşağıya doğru genişleyebilir; bu durum implant için kemik yüksekliğini azaltır.
- Sinüs lifting, sinüs tabanını örten Schneider zarının kaldırılıp altına kemik grefti yerleştirilmesiyle kemik yüksekliğini artırmayı hedefler.
- Kalan kemik yüksekliği sınırlı ama belirli düzeydeyse kapalı teknik, belirgin biçimde azsa açık teknik değerlendirilebilir.
- İmplant, kalan kemiğin başlangıç tutuculuğu sağlayıp sağlamamasına göre işlemle eş zamanlı veya iyileşme sonrasında yerleştirilir.
Sinüs Lifting Neden Gerekir?
Üst çenenin arka bölgesi, implant tedavisi açısından özel bir alandır. Bu bölgede kemik, alt çeneye kıyasla genellikle daha yumuşak ve daha az yoğundur. Ayrıca bu bölgenin hemen üzerinde maksiller sinüs yer alır.
Dişler kaybedildikten sonra iki süreç birlikte ilerleyebilir. Birincisi, çiğneme kuvveti almayan kemiğin zamanla erimesidir. İkincisi ise sinüs boşluğunun, dişin olmadığı alana doğru genişlemesidir; bu duruma sinüs pnömatizasyonu denir. Bu iki süreç sonucunda, ağız içinden bakıldığında normal görünen bir bölgede bile implant için gereken kemik yüksekliği bulunmayabilir. Kemik yapısının implant planlamasındaki rolü için çene kemiğinin durumunun önemi yazısına göz atabilirsiniz.
Kemik yüksekliği, dental tomografi ile milimetrik olarak ölçülür. Tomografi aynı zamanda sinüs zarının kalınlığı, sinüs içinde iltihap bulgusu olup olmadığı ve sinüs tabanının şekli hakkında bilgi verir. Sinüs lifting kararı bu verilere dayanır.
Açık ve Kapalı Sinüs Lifting Arasındaki Fark
İşlem, kalan kemik miktarına ve yükseltilmesi gereken mesafeye göre iki temel teknikle yapılabilir.
Kapalı (krestal) sinüs lifting
Bu teknikte, implantın yerleştirileceği yuvanın içinden özel aletlerle sinüs tabanı hafifçe yukarı itilir ve zar kaldırılır. Oluşan boşluğa gerekirse greft materyali yerleştirilir. Kalan kemik yüksekliği belirli bir düzeydeyse ve sınırlı bir yükseltme yeterliyse tercih edilebilir. Genellikle implant aynı seansta yerleştirilir ve yan duvardan ek bir açılım gerekmez.
Açık (lateral pencere) sinüs lifting
Kalan kemik yüksekliği belirgin biçimde azsa bu teknik değerlendirilebilir. Üst çenenin yan duvarında küçük bir pencere açılır, sinüs zarı bu pencereden dikkatle kaldırılır ve altına kemik grefti yerleştirilir. Pencere, genellikle bir zar (membran) ile örtülür ve diş eti kapatılır. Kalan kemik implantı sabitleyebilecek düzeydeyse implant aynı seansta yerleştirilebilir; değilse grefte iyileşme süresi tanınır ve implant sonraki bir aşamada yapılır.
Kullanılan greft materyalleri; kişinin kendi kemiği, işlenmiş insan veya hayvan kaynaklı kemik ya da sentetik materyaller olabilir. Greft türleri hakkında bilgi için kemik grefti sayfasını inceleyebilirsiniz.
Sinüs Lifting İşlemi Nasıl İlerler?
- Değerlendirme: Ağız içi muayene, sağlık öyküsü ve dental tomografi ile kemik yüksekliği ve sinüs sağlığı incelenir. Sinüste aktif iltihap varsa önce bunun değerlendirilmesi gerekebilir.
- Anestezi: İşlem çoğunlukla lokal anestezi altında yapılır; kaygı düzeyi yüksek hastalarda sedasyon seçeneği değerlendirilebilir.
- Zarın kaldırılması: Seçilen tekniğe göre sinüs zarı yuvanın içinden ya da yan duvardaki pencereden kaldırılır.
- Greft yerleştirilmesi: Kaldırılan zarın altındaki boşluğa greft materyali yerleştirilir.
- İmplant: Koşullar uygunsa implant aynı seansta yerleştirilir; değilse greftin olgunlaşması beklenir.
- İyileşme ve kontrol: Greftin kemiğe dönüşmesi ve implantın kaynaşması için genellikle birkaç ay beklenir. Bu süre, greft miktarına ve kişinin iyileşme özelliklerine göre değişir.
İşlem Sonrasında Nelere Dikkat Edilir?
Sinüs lifting sonrasında, genel implant bakım önerilerine ek olarak sinüs bölgesindeki basınç değişimlerinden kaçınmaya yönelik talimatlar verilir. Bu talimatlar, kaldırılan zarın ve yerleştirilen greftin korunmasını amaçlar.
- Burun sert biçimde sümkürülmez; burun temizliği nazikçe yapılır.
- Hapşırık tutulmaz, ağız açık olarak hapşırılır.
- Pipetle içmek ve ağızla şişirme gerektiren hareketler bir süre önerilmez.
- Uçak yolculuğu, dalış ve ağır egzersiz gibi basınç değişikliği yaratan etkinliklerin zamanlaması hekimle konuşulur.
- Hekimin önerdiği ilaçlar ve ağız bakım ürünleri talimata uygun şekilde kullanılır.
İlk günlerde yanakta şişlik, morarma ve burundan hafif kanlı akıntı görülebilir. Burundan greft parçacıklarına benzeyen taneciklerin gelmesi, artan ağrı, ateş veya kötü koku ise hekime bildirilmesi gereken belirtilerdir.
Sinüs Lifting Sinüsün İşlevini Etkiler mi?
Hastaların sık sorduğu konulardan biri, işlemin burun ve sinüs işlevini etkileyip etkilemediğidir. Sinüs lifting sırasında sinüs boşluğunun tamamı değil, yalnızca tabanındaki küçük bir bölüm yükseltilir. Sinüs zarı yırtılmadan kaldırıldığında, sinüsün havalanması ve salgılarını boşaltması genellikle olağan biçimde sürer. İşlem sırasında zarda küçük bir yırtık oluşursa, hekim bunu çeşitli yöntemlerle onarabilir veya işlemi ertelemeye karar verebilir.
Greft materyali, iyileşme süresince kişinin kendi kemik dokusuyla yavaş yavaş yer değiştirir ya da onunla bütünleşir. Bu süreç kemik olgunlaşması olarak adlandırılır ve kontrol röntgenleri veya tomografiyle izlenebilir. İmplantın üzerine protez yapılmadan önce hem greftin hem de implantın yeterli ölçüde iyileştiğinin görülmesi hedeflenir.
Kimler İçin Uygun Olmayabilir?
Sinüs lifting, pek çok kişide uygulanabilen bir yöntemdir; ancak bazı durumlar planlamayı değiştirebilir. Tedavi edilmemiş kronik sinüzit, sinüste kist veya polip varlığı, kontrol altında olmayan sistemik hastalıklar ve yoğun sigara kullanımı bu durumlar arasındadır. Bazı hastalarda kulak burun boğaz hekiminin görüşü alınabilir. Kemik yüksekliğinin sınırlı olduğu durumlarda kısa implantlar veya açılı implantlar gibi farklı seçenekler de değerlendirilebilir. Cerrahi uygulamalar hakkında genel bilgi için sinüs lifting sayfasına bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Sinüs lifting sonrası implant ne zaman yapılır?
Kalan kemik implantı sabitleyebilecek düzeydeyse implant, sinüs lifting ile aynı seansta yerleştirilebilir. Kemik çok azsa greftin olgunlaşması için genellikle birkaç ay beklenir ve implant sonraki aşamada yapılır. Süre kişiden kişiye değişir.
Sinüs lifting sonrası burun kanaması olur mu?
İlk günlerde burundan hafif kanlı akıntı görülebilir ve bu genellikle kendiliğinden azalır. Kanamanın artması, uzun sürmesi veya burundan greft parçacıklarına benzeyen taneciklerin gelmesi hekime bildirilmelidir.
Kapalı sinüs lifting mi açık sinüs lifting mi yapılacağına nasıl karar verilir?
Karar, tomografide ölçülen kalan kemik yüksekliğine, gereken yükseltme miktarına ve sinüs tabanının anatomisine göre verilir. Sınırlı yükseltme yeterliyse kapalı teknik, belirgin kemik eksikliğinde açık teknik değerlendirilebilir.
Sinüs lifting sonrası uçağa binilebilir mi?
Uçak yolculuğu, kabin basıncındaki değişiklikler nedeniyle iyileşmenin erken döneminde önerilmeyebilir. Seyahatin zamanlaması, yapılan işlemin kapsamına göre hekimle birlikte planlanır.
Yazar hakkında: Dr. Dt. Burçin Öncül, 2002 yılında İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nden mezun olmuş, Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Protetik Diş Tedavisi Anabilim Dalı’ndaki lisansüstü eğitimini 2008 yılında tamamlamıştır. 2011 yılından bu yana Ankara’nın Çankaya ilçesine bağlı Çayyolu’ndaki kliniğinde çalışmaktadır. Estetik diş hekimliği, dijital gülüş tasarımı, dental implantlar ve porselen laminalar konularındaki ulusal ve uluslararası kongre ve sempozyumlarda yer almıştır.
Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Tedavi ihtiyacı ve uygun yöntem, muayene ve gerekli tetkikler sonrasında diş hekiminiz tarafından kişiye özel olarak belirlenir.
